Kış Döneminde Sağlıklı Hamilelik

Hamilelikte kışın hangi hastalıklar görülebilir?

Hamilelikte kışın grip ve üst solunum yolu hastalıkları sıklığı artar. Üst solunum yolu deyince; burun, sinüsler, yutak (farinks) ve gırtlak (larinks) anlaşılır. Bu bölgelerin iltihaplarına da üst solunum yolu enfeksiyonu (ÜSYE) denir. Üst solunum yolu; kulak ve alt solunum yolları ile bağlantılı olup, enfeksiyon durumunda bu bölgeleri de etkiler.

Sonbahar ve kış aylarında mikroorganizmaların doğada görülme sıklığı artar. Kapalı yerlerde (okul, kreş, kışla, işyeri v.b) uzun süre kalınması, buraların iyi havalandırılmamaları, soğuğun vücut direncini düşürmesi, sigara dumanı, yetersiz-dengesiz beslenme ve bazı çok iyi bilinmeyen mekanizmalarla bu aylarda ÜSYE görülme sıklığı artar. Normal zamanlarda bile çok rahatsızlık verici olan bu durum; hamilelikte hem daha çok sıkıntı yaratır hem de anne adaylarının bebekleri açısından endişelenmesine neden olur.

Hamilelik, tek başına üst solunum yolu enfeksiyonuna yakalanmak için bir risk oluşturmaz. Ancak hamile bir kadın enfeksiyona yakalandığında komplikasyon görülme ihtimali çok daha artmaktadır. Aynı yaş grubundan kadınlar karşılaştırıldığında; hamile olanların üst solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle hastaneye yatırılarak tedavi edilme oranlarının, hamile olmayanlara göre daha yüksek olduğu görülmektedir. Hamilelik; kişinin bağışıklık siteminin yanı sıra dolaşım ve solunum sisteminde de değişikliklere neden olarak, komplikasyonlar açısından daha yüksek risk altında olmalarına yol açar. Öte yandan hamileliğin son dönemlerinde gribe yakalanan bir anne adayının doğum sonrası hastalığını bebeğine geçirme ihtimali fazladır.

Grip aşısı, canlı virüs içermeyen, hamilelikte ve emzirme döneminde kullanılabilen güvenli bir aşıdır. Amerikan Jinekolog ve Obstetrisyenler Birliği (ACOG), 2000 yılı aralık ayında yayınladığı görüşünde; salgın mevsiminde hamileliğinin ikinci ya da üçüncü trimesterinde olan kadınlara grip aşısı olmaları önerilmektedir. Yine aynı bildiride şeker hastalığı, astım ve hipertansiyon gibi yüksek risk durumların varlığında, gebelik yaşına bakılmaksızın grip aşısı yapılması önerilmektedir. Bu gibi yüksek risk faktörleri olmayan kadınlarda ise aşının ilk trimester sonunda yapılması önerilmektedir. Bununla birlikte aşı sonrası annede gelişen antikorlar bir miktar bebeğe de geçerek yaşamının ilk aylarında onu da gribe karşı koruyacaktır.

Kış Aylarında Hamileler İçin Öneriler:

Grip ya da soğuk algınlığı sırasında destekleyici tedavi ve yapılması gerekenler şunlardır:

• Her iki hastalık da virüslerin neden olduğu hastalıklardır. Antibiyotikler virüsler üzerinde etkili değildir: bu nedenle antibiyotik kullanılmamalıdır.
• Salgın dönemlerinde kapalı yerlerde fazla uzun kalmamak ve elleri sık sık yıkamak koruyucu olabilir. Örneğin: alışveriş merkezlerine gidilecekse, çok yoğun olmadığı sabah saatleri tercih edilmelidir.
• En iyi ve en etkili destek tedavisi istirahattır. Eğer mümkünse yatak istirahatı yapılmalıdır.
• Yatarken başınızı yukarıda tutmak (2 ya da daha fazla sayıda yastık ile yatmak) geniz akıntısının vereceği rahatsızlığı azaltacaktır.
• Bulunulan ortamın yeteri kadar sıcak olmasına ve iyi havalandırılmasına dikkat edilmelidir.
• Havanın kuruması engellenmeli, nemli olması sağlanmalıdır.
• Yeteri kadar sıvı alımı son derece önemlidir. Gebe kadın günde en az 10 bardak sıvı almalıdır. Alınan sıvı, su veya meyve suyu olmalıdır.
• Boğaz ağrısını gidermek için pastil kullanılabilir.
• Burun tıkanıklığı için tuzlu su ya da okyanus suyu vb. kullanılabilir.
• Sinüs bölgelerinde (elmacık kemikleri ve gözler üstünde) ağrı varsa konjesyonu azaltmak için kompres uygulanmalıdır.
• Yakınmalar düzeldiğinde hemen normal aktiviteye dönülmemeli, tam bir iyileşme için bir süre daha dinlenmeye devam edilmelidir.

Antibiyotik Kullanmayın!

Nezle, soğuk algınlığı ve grip gibi virüs enfeksiyonlarında spesifik bir ilaç tedavisi yoktur. Antibiyotikler virüslere etki etmezler, bakterilere etki ederler bu nedenle bu hastalıklarda kullanılmazlar. Bu nedenle bu hastalıklarda istirahat, bol sıvı alma, vitamin takviyesi ve ağrı kesici ateş düşürücü ilaçlarla tedavi yapılır. Gebelikte ağrısı kesici ve ateş düşürücü dahil hiçbir ilacın doktora danışılmadan kullanılmaması gerekir

Nasıl Bir Beslenme?

Kış mevsiminde sebze ve meyveleri düzenli ve dengeli tüketmelisiniz. Özellikle C vitamini yönünden zengin portakal, mandalina, greyfurt, kivi ve narı ara öğünlerinizden eksik etmemelisiniz. C vitamini ayrıca ıspanak, karnabahar, maydanoz ve yeşil biberde bol miktarda bulunmaktadır. Ancak bu şekilde bağışıklık sisteminizi güçlendirerek bulaşıcı hastalıklara karşı savunma gücünüzü arttırabilirsiniz.

Kış Hastalıkları Tedavi Edilmezse Bebeğe Zararı Dokunur mu?

Nezle ve soğuk algınlığı gibi enfeksiyonlar çok nadiren zatürree (pnömoni) gibi ciddi komplikasyonlar eklenmedikçe hamilelikte bebek açısından bir risk oluşturmazlar. Hapşırmak ve öksürmek bebeğe zarar vermez. Hamilelikte bağışıklık sisteminin baskılanması sonucunda hastalığınız daha uzun sürebilir. Sinüsler etrafında kan akımı artışına bağlı olarak gebelikte burun tıkanıklığı daha fazla olabilmektedir.

Hamilelikte soğuk algınlığının pnömoni (zatürreeye) dönüşebilme ihtimaline karşı dikkatli olunmalıdır. Ciddi öksürük ya da ateş durumlarında doktorunuza başvurmanız yararınızadır. Kışın gebelik süresince size verilen rutin vitamin hapları haricinde, ek vitamin takviyesi gerekli değildir.