Bebek ve Anne Sağlığı

Emzirme ve Anne Sütü

Bebeğin doğum sonrası hemen emzirilmesi pek çok fayda sağlar. Doğum sonrası saatler içerisinde Kolostrum isimli ilk süt gelecektir. Sarımtırak renkteki bu süt bebeğin bağışıklık sistemini güçlendirecek maddeler içerir .Bebek anne memesinin ucu ve kahverengi çevresini tamamen ağzı içine alarak emmelidir. Emerken burun delikleri açık olmalıdır. İlk emzirme denemesinde bebek uykuya meyilli ve de isteksiz olabilir. Zamanla emzirme süreleri uzayacaktır. Anne sütü az gelse bile mutlaka bebekle anne teması sağlanması için her istediğinde ve kısa aralıklarla emzirilmelidir. Emzirme süresi başlangıçta 4-30 dk arası sürebilir. Her emzirmede mutlaka bebeğin emdiği memeyi tamamen boşaltması istenir. Bebek emzirme sonunda doygunluğa ulaşacak ve uykuya dalacaktır. Bebeğinizi 2 ya da 3 saattten daha uzun süre aç bırakmamaya özen gösterin .İlk 6 ay sadece anne sütü verilmelidir. Gerekli olan tüm besinler ve su anne sütünde mevcuttur. Anne sütünü arttırmanın en güzel yolu sık emzirmektir. Ayrıca doktorunuzun önereceği süt arttırıcı çayları da tüketebilirsiniz. Doktor önerisi olmadan bebeğinize mama vermemelisiniz.

Doktor önerisi olmadan süt sağma işlemi yapılmamalıdır.

Göğüs Bakımı

Anneler hergün ılık bir duş alarak o sırada göğüs bakımını yapabilirler. Doktorunuzun önereceği göğüs bakım kremlerini ve de kendi sütünüzü de bakım meme ucu çin kullanabilirsiniz.

Bebeklerde Banyo

Bebeğinizi göbek bağı düşene kadar tıbbi bir gereksinim olmadığı ve doktorunuz önermediği sürece yıkamamaya özen gösterin. Göbek bağı düştükten sonra banyo yapacağı yerin ısısını 24-25 C ve de su sıcaklığı 36-37 C olacak şekilde ayarlayarak banyosunu yaptırabilirsiniz. Banyo için öğün aralarını tercih etmelisiniz.

Bebeklerde Göbek Bakımı

Bebeğin göbeği taburcu olurken size verilen reçetede yazılan göbek spreyi ile günde 3 kez yapılmalıdır.Göbek bağı düşmeden banyo yapılmamalıdır.Ancak doktorunuza da danışarak göbeği düşene kadar akan suyun altında (su dolu bebek küvetine oturtmadan) hijyen koşullarına dikkat edilerek yıkanabilir. Banyodan sonra iyice kurulanıp alkol ile bakımı yapılmalıdır”. Göbek en geç 3 hafta içerisinde düşer, düşme sonrasında hafif kanama olması normaldir. Ancak devamlı ve sızıntı şeklinde kanama olması durumunda mutlaka doktora başvurmanız gerekir”

Gaz Sancılarına Karşı

Bebeklerde meydana gelen gaz sancısı kolik adı ile tabir edilir. Gaz sancısı bebeklerde, 3 aylıktan küçük olanların ortalama yüzde yirmisinde görülür. Bebek doğduktan ortalama 2-3 hafta sonra gaz sancısı başlar ve bebek 3 aylık olana kadar artarak devam eder. 3.ayını dolduran bebekte gaz sancısı şikayetleri azalarak yok olur. Bebeğinizin tüm ihtiyaçları karşılanmasına rağmen(beslenme ısı dengesi ve alt değişimi), ayaklarını karnına doğru çekip, ellerini sıkarak ağlıyorsa gaz sancısı çekiyor olabilir. Bebeğinizin ağlama süresi 3 saatten fazla sürüyorsa, sürekli huzursuz tavırlar sergiliyorsa gaz sancısı çekiyor olabilir.Gaz sancısının sebebi net olarak bilinmemektedir. Genel olarak sindirim sisteminin tam olgunlaşmamış olması, bebeklerde gaz sancısı yapabilir. Anne olarak tükettiğiniz besinlerin sütünüzle beraber çocuğa geçerken gaz yapabileceğini unutmayın ve gaz yapacak besinleri tüketmekten uzak durun. Bununla birlikte gaz sancısını azaltan masaj bebek yağları ve bitkisel bazı karışımlar da kullanılabilmektedir.

Bebeğin Derisindeki Değişiklikler

Bebek cildindeki kızarıklıklar ve şişlikler eğer bebeğiniz yenidoğan ise (yani yaşı 1 ay ve altında ise ) normal olabilir. Bebeklerde toksik eritem milia ve milaria , yenidoğan aknesi normaldir. Çoğunlukla bu tip döküntüler yenidoğan dönemine özgüdür. Banyo yapıldıkça kendiliğinden geçmektedir. Bunun dışında pişik konak vs ilgili tedaviler de vardır. Hem erkek hem de kız bebeklerde göğüslerde şişkinlik normaldir. Yenidoğan döneminde görülebilir. Hormonal bir durumdur. Kesinlikle masaj yapılmamalıdır. Bebeğin poposunda görülen mongol lekesi dediğimiz morluk normaldir.

Gözlerde Akıntı

Gözyaşı kanalı darlığına bağlı yenidoğanlarda tek gözde veya her iki gözde sulanma ve iltihaplı sarı yeşil renkte akıntı gelebilir. Bu durum masaj ve ılık su ile pansuman yapılarak giderilebilir. Tıkanıklık 1 yaş civarı opersyon ile giderilebilir. Bir göz doktoruna başvurmak gerekebilir. Doğum sonrası bebeklerde konjonktivit dediğimiz iltihalpı durumlarda da antibiyotikli damla kullanmak gereklidir. Doktora başvurmak gerekir.

Burnu ve Kulağından Akıntı Varsa

Kulak akıntısı kahve sarı balmumu renginde ve yumuşak görünümde ise temiz ılık su ile mendille silinmelidir. Bu durum kulak kiri olarak tabir ettiğimiz bir durumdur. Dış kulak yolundaki bir takım oluşumlar bu salgıya neden olur. Ancak akıntı sarı beyaz veya yeşil iltihaplı görünümde ise doktora başvurmak gereklidir. Kulak iltihabı olabilir.Burun akıntısı şeffaf beyaz renkte ise serum fizyolojik damla her iki burun deliğine damlatılarak nazikçe burun silinmelidir. Burun aspiratörü veya puar ile aspire edilebilir. Eğer akıntı yeşil veya sarı ise doktora başvurmak gereklidir.

Bebeklerde Ateş Olması Durumunda

Bebeklerde ateşin yükselmesinin çok çeşitli sebepleri olabilir. Bu nedenle ateşi yükselen bir bebeğin doktora götürülmesi doğru olacaktır.Vücut ısısının normal değerlerinin üzerine çıkması ateş olarak tanımlanır.Vücut ısısı gün içerisinde değişim göstermektedir. Normal ısı koltuk altından 36,4°-36,7°C dir. Ateş ölçüm tekniği ile ilgili doktorunuzdan bilgi alabilirsiniz.

Bebeğinizin ateşi olduğunda en önemli şey panik yapmamaktır. Öncelikle üzerindeki giysileri çıkartıp sık aralıklarla ölçümü tekrarlayın. Bebeğiniz 6 aydan küçük ise mutlaka verilmesi gereken ateş düşürücü ilaç ile ilgili doktora başvurmalısınız.

Kafa Derisinde Kabuklanma

Yenidoğan bebeklerin kafa bölgesinde bıngıldak olarak tabir edilen yerlerinde görülen, ciltteki yağ dokusu ve epitel artıkların toz ile birleşerek oluşturduğu plaklara konak denir. Konak oluşumunu temizlemek ve tedavi etmek için; evinizde bebeğin kafa yapısını zorlamadan, banyo yaptırmak suretiyle gerçekleştirebilirsiniz. Daha sonra bebe şampuanları kullanarak mevcut bölge yıkanmalıdır. Banyo sonrasında kafa hafifçe kurulanır ve konaklar fırça yardımıyla aşırı baskı yapılmadan temizlenir.Bebeğinizin göbeği düştükten sonra banyo yaptırmak ve bunu 2-3 gün arayla tekrar etmek; gerek vücut temizliği açısından, gerekse konak oluşumunu engellemek açısından uygulanması gerekir.Bu tür bir durumda daha fazla gecikmeden doktora başvurmak bebek sağlığı açısından önemlidir.

Bebeklerde Kusma

Bebeklerde kusma çeşitli sebeplerden dolayı olabilir. Israrlı kusmalarda doktorunuza başvurmalısınız.Bebeğiniz kusarken yan yatırmalı ve ağzının içerisindekileri temizlemeli, böylece solunum yollarının tıkanmasını engellemelisiniz.

Sık sık az az anne sütü vererek sütün midesinde kalmasını sağlayabilirsiniz. Eğer kusma iki öğünden fazla sürerse, aynı zamanda ishalse ve su kaybı varsa, ya da fışkırır gibi kusuyorsa veya her beslenmeden sonra hemen kusuyorsa mutlaka doktora gidilmeli ve kusmaya yol açabilecek bir hastalığın olup olmadığı araştırılmalıdır.Mutlaka bir çocuk doktoruna başvurmak gereklidir.

Bebeklerde Sarılık

Sarılık önce yüzde başlar, kandaki bilirubin seviyesi arttıkça sırayla göğse, karna, kol ve bacaklara doğru ilerler. Göz akı da sararır.Ciltteki sarı renk en iyi gün ışığında görülür. Parmakla hafifçe burun ya da karın cildine bastırılıp kaldırıldığında sarı renk daha bariz bir şekilde tespit edilebilir.

Bebeğinizin sarılık olduğunu farkeder farketmez, beklemeden bilirubin seviyesinin tespiti için bir sağlık kuruluşuna başvurmanız çok önemlidir. Doktor yapacağı muayene ile kandaki bilirubin seviyesine bakıp bakmayacağına karar vererek takipler konusunda sizi yönlendirecektir.

Pamukçuk Nedir?

Sıklıkla yenidoğan bebeklerde nadir olarak süt çocuklarında görülen ağız içinde beyazlıkla kendini gösteren bir mantar enfeksiyonudur. Etkeni candida isimli bir mantardır. Yanakların iç kısmı, dil ve damaklarda noktacık halinde, beyaz renkli ve kabarık şekilde görülür. Pamukçuk hastalığı ağızda ağrı yaptığından bebeğin yemek yemesini, meme emmesini oldukça zorlaştırır. Bebekler genellikle bu hastalığı kendi kendilerine yener ancak mantar geniş bir alana yayıldıysa doktor kontrolünde, mantar yok eden ilaçların yardımıyla tedaviye geçilmelidir.  MUTLAKA DOKTORUNUZA BAŞVURMALISINIZ!

Bebek Bezi Değiştirme ve Pişik

Bebeğinizin sık sık altını değiştirin.bebek bezini aralıklı olarak açarak bebeğin altının hava almasını sağlayın. Deride kızarıklık ve renk değişikliği durumunda doktorunuzun önereceği pişik için kullanabileceğiniz kremleri kullanabilirsiniz. Bebeğin cildini tahriş edici nemden koruyun.Yenidoğan bir bebek ilk birkaç gün ‘mekonyum’ adı verilen siyah ve yoğun bir dışkı çıkartır. Bebeğin yeterli beslenmeye başladığı birkaç günden sonra dışkı sarı, sulu ve tanecikli hale dönüşür. Yenidoğan bebekler günde 2-8 kez dışkılayabilirler.

Bebeğin Uykusu

Yenidoğan bebekler günde ortalama 16-18 saat uyurlar. Uyku süreleri bebek büyüdükçe azalacaktır. Bebeğiniz büyüdükçe 6 haftalık bir bebek ortalama 15-16 saati uykuda geçirebilir. Bu normaldir.